سختى عين الدوله و عجز شاه و كسالت او كه به همان ناخوشى مرحوم شد باعث اشتداد شد . تمام در مسجد جامع ( چون در آن دفعه در مسجد شاه كتك خوردند ) جمع شد [ ند ] . آن وقت من مشهد بودم . آنجا هم بلكه نبودم در سمرقند و بخارا بودم و مختصرى از وقايع كه از دور شنيده بودم در روزنامهء آن سفر درج است . اين دفعه تمام علما از آن جمله آقاى آقا سيد عبد الله بهبهانى و آقاى آقا سيد محمد طباطبائى و شيخ فضل الله نورى سركرده و رئيس بودند . بيشتر طلاب و مردم شهرى داخل بودند . عين الدوله مسجد را محاصره كرد و حكم به اخراج آنها شد . نزاع مختصرى هم شد . جمعى مقتول شدند كه نعش دو نفر آنها كه سيد بودند فعلا هم در مسجد جامع امانت است . روز فوت آنها را امسال فاتحه و ختم مفصلى گذاشتند . تا حضرات از طهران به سمت قم حركت كرده تمام كسبهء شهر به سفارت انگليس پناه بردند . اين فقره را عين الدوله مسبوق نبود و براى اين كار تهيه و تداركى حاضر نكرده بود . سفارت انگليس بر خلاف قانون بين الملل آنها را قبول كرده پس از آن‌كه مجلسى از سفرا فراهم شد سفير انگليس گفت به حكم شوراى ملى انگلستان من محكوم به پذيرائى شدم . چون پاى زور در ميان بود عين الدوله جبرا و قهرا ساكت شد و روز بعد استعفا كرد . مشير الدوله وزير خارجه به جاى او رئيس الوزرا و بعد صدراعظم شد . عضد الملك قم رفته علما و طلاب و هركس [ را ] رفته بود مراجعت داد و دستخط آنكه عدالت‌خانهء عالى برپا شود صادر شد . كم‌كم اين عدالت‌خانه به شوراى ملى مبدل گرديد . مشير الدوله هم نهايت همراهى را با ملت كرد و دستخط حريت و انتخاب وكلا در 14 جمادى الثانيه مرحمت شد . نظامنامهء اساسى شاه روزبه‌روز ناخوش‌تر شده و سريعا حكم انتخاب وكلا مىشد . عدهء وكلا و تعيين طبقاتى آنها ( بر خلاف همه پارلمانها ) تمام در نظامنامه‌ها نوشته و كرورها چاپ شده محتاج توضيح نيست . قبل از رمضان 1324 پارلمان ناقص ايران مفتوح شد . رئيس مجلس هم صنيع الدوله پسر مخبر الدولهء مرحوم شد . كم‌وبيش وكيل از ولايات آمد . عمارت بهارستان را شاه مجلس شوراى ملى قرار داد . در روز افتتاح چون ناخوش بود در عمارت ارگ گلستان سلام منعقد شد و حاضر بودم . بارى نظامنامهء اساسى در مجلس نوشتند . شاه حاليه بواسطهء اشتداد مرض شاه مبرور طهران آمد . تبريز و كليهء آذربايجان از همه جاى ايران بيشتر طالب آزادى و از همه جا مغشوش‌تر بود . وليعهد را هم خوب شكلى روانه نكردند . زور مجلس ما هم اول آنها